Dự án: Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ Hàn Quốc phù hợp trong điều kiện sản xuất rau quy mô nông hộ ở Việt Nam nhằm nâng cao thu nhập

  • GIỐNG CẢI BẮP CT17
  • Dưa lê Super 007 Honey
  • Ớt cay High Fly
  • Cải củ Song Jeong
  • Xà lách Ha Cheong
  • Giống bí ngồi Star ol

QUY TRÌNH SẢN XUẤT BÍ NGỒI STAR OL VÀ AZURA AN TOÀN THEO VietGAP

QUY TRÌNH KỸ THUẬT:QUY TRÌNH SẢN XUẤT BÍ NGỒI STAR OL VÀ AZURA AN TOÀN THEO VietGAP

(Cucurbita pepo var. melopepo)

(Ban hành kèm theo Quyết định  số 13/QĐ-VRQ-KH, ngày 07/1/2020 của Viện trưởng Viện Nghiên cứu Rau quả)

PHẦN I: THÔNG TIN CHUNG

  1. Nhóm tác giả: TS. Ngô Thị Hạnh, ThS. Trần Thị Hồng, Ths. Lê Thị Tình, ThS. Phạm Thị Minh Huệ, ThS. Hoàng Minh Châu, ThS. Nguyễn Xuân Điệp
  2. Cơ quan tác giả: Viện Nghiên cứu Rau quả - Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam
  3. Nguồn gốc, xuất xứ: Quy trình kỹ thuật này được xây dựng từ kết quả nghiên cứu của dự án:“Phát triển sản xuất rau thông qua giới thiệu các giống rau tiên tiến của Hàn Quốc và những công nghệ canh tác thích hợp cho các vùng sinh thái của Việt Nam”
  4. Phạm vi áp dụng: Áp dụng cho tất cả các địa phương sản xuất bí ngồi trong cả nước
  5. Đối tượng áp dụng: Quy trình kỹ thuật này áp dụng cho các tổ chức, cá nhân sản xuất bí ngồi hàng hóa theo VietGAP.

PHẦN II:QUY TRÌNH KỸ THUẬT

  1. Giới thiệu giống

- Giống bí ngồi Star ol:  Là giống mới của Công ty Asia Seed, do Cục phát triển nông nghiệp Hàn Quốc giới thiệu. Giống được trồng tại Hà Nội từ năm 2011.  Thời gian sinh trưởng 65-70 ngày trong vụ xuân và 60-65 ngày trong vụ đông. Dạng thân đứng, lá xẻ, thuỳ sâu, cuống lá dài, góc lá hẹp. Dạng quả dài, màu vỏ quả xanh đậm. Chiều cao cây 60 - 65 cm. Kích thước quả 25-30 x 6-7 cm. Khối lượng quả 400-500g. Năng suất đạt 45-55 tấn/ha. Chất lượng quả: vitamin C: 2,16 mg% ; đường tổng số: 4,10 %,  chất khô: 1,23%. Chống chịu bệnh phấn trắng và sương mai khá.                         

- Giống bí ngồi Azura: là giống mới của Công ty Asia Seed, do Cục phát triển nông nghiệp Hàn Quốc giới thiệu. Giống được trồng tại Hà Nội từ năm 2011. Thời gian sinh trưởng 65-70 ngày trong vụ xuân và 60-65 ngày trong vụ đông. Dạng thân đứng, lá xẻ, thuỳ sâu, cuống lá dài, góc lá hẹp. Dạng quả dài, màu vỏ quả trắng. Chiều cao cây 60 - 65 cm. Kích thước quả 20-23 x 7-8 cm. Khối lượng quả 410-520g. Năng suất đạt 38-42 tấn/ha. Chất lượng quả: vitamin C: 2,82 mg% ; đường tổng số: 5,34 %, chất khô: 1,17%. Chống chịu bệnh phấn trắng và sương mai khá.

Chất lượng nấu nướng: bí ngồi là loại rau sạch rất được ưa chuộng, dùng để chế biến các món xào, ăn rất thơm ngon.

  1. Các biện pháp kỹ thuật
  2. Thời vụ

Đây là giống bí lai F1 cho năng suất cao, chất lượng tốt nên đòi hỏi phải đầu tư, thâm canh, chăm sóc tốt, đặc biệt là tuân thủ nghiêm ngặt qui trình kỹ thuật mới đưa lại hiệu quả cao. Ở các tỉnh phía Bắc có thể trồng 2 vụ chính:

- Vụ xuân hè: gieo cuối tháng 1 đầu tháng 2, thu hoạch tháng 3 - 4

- Vụ đông: gieo giữa tháng 9 đầu tháng 10, thu hoạch tháng 11- 12

  1. Làm đất

Chọn ruộng: Nên chọn chân ruộng cao, thành phần cơ giới nhẹ, dễ thoát nước.
Đất được cày bừa kỹ, làm đất nhỏ, sạch cỏ dại. Lên luống cao 25-30 cm (trong vụ xuân hè); 20-25 cm (trong vụ đông), rãnh rộng 40 cm, mặt luống rộng 60-70 cm. Trồng 1 hàng cây giữa luống, cây cách cây 1 m. Bổ hốc sâu, bón phân vào hốc, đảo đều rồi đặt bầu sau đó lấp kín bầu, tưới giữ ẩm thường xuyên.
Mật độ trung bình : 230 - 250 cây/sào Bắc bộ (360 m2).            

         Phủ nilon trên mặt luống. Trồng 1 hàng/luống

  1. Gieo hạt

Hạt có thể gieo trực tiếp (mỗi hốc gieo 2 hạt chọn để lại 1 cây khoẻ) nhưng tốn giống. Để tiết kiệm lượng hạt giống và chủ động về chất lượng cây con áp dụng phương pháp gieo vào bầu. Hạt sau khi đã ngâm và ủ hạt cho nứt nanh đem gieo vào bầu. Khối lượng 100 hạt là 25g. Lượng hạt giống cần gieo từ 70-80g cho 1sào BB.

Qui trình ngâm ủ hạt giống: ngâm hạt trong nước ấm (3 sôi 2 lạnh) 2- 3 giờ. Sau khi ngâm vớt hạt ra rửa sạch hết chất nhờn và cho vào khăn bông ẩm để ủ hạt (không dùng khăn nilon), gấp khăn lại và cho vào túi nilon hoặc hộp nhựa đậy nắp lại. Sau 24 giờ ủ hạt thì lại đem ra rửa sạch lớp nhờn bên ngoài hạt, giặt sạch khăn rồi lại ủ tiếp. Sau khi hạt nứt nanh thì đem gieo.

Hỗn hợp đất làm bầu: Tỷ lệ đất bột với phân chuồng hoai mục (hoặc mùn) là 1:1. Gieo hạt trên khay bầu, mỗi hốc gieo 1 hạt, đặt hạt theo hướng lá mầm lên trên, rễ quay xuống. Sau khi gieo xong, rắc hỗn hợp đất mùn hoặc trấu lên trên cho vừa kín hạt, tưới ẩm thưởng xuyên. Khi cây có từ 1 - 2 lá thật đem trồng.

  1. Phân bón

Lượng bón: Lượng phân nguyên chất cần bón cho 1 ha bí ngồi là:

 Loại phân   Tổng lượng phân bón
kg /ha 
 Bón lót
(%) 
 Bón thúc (%)  
 Lần 1 Lần 2 Lần 3
 Phân chuồng hoai mục  20.000-30.000  100 - - -
 N 120 20 20 30 30
 P2O5  40 - 50  100 - - -
K2O 100 20 20 30 30

Chú ý: đất chua mặn cần bón thêm vôi, lượng bón 600-800 kg/ha. Trong trường hợp không có phân chuồng có thể bón thay thế bằng phân hữu cơ vi sinh với liều lượng tương đương 1000 tấn phân hữu cơ vi sinh cho 1 ha.

Có thể dùng các dạng phân hỗn hợp, phức hợp NPK để bón với liều nguyên chất tương ứng. Ngoài biện pháp bón vào đất, có thể phun qua lá các dung dịch dinh dưỡng đa lượng, trung lượng, vi lượng theo hướng dẫn sử dụng của hãng sản xuất.

Phương pháp bón:

- Bón lót: bón toàn bộ phân chuồng, phân lân; 20% phân đạm và 20% phân kali.

- Bón thúc: Lượng phân còn lại chia bón thúc làm 3 lần:

- Bón thúc lần 1: sau khi cây bén rễ, hồi xanh: 20% đạm và 20% kali.
- Bón thúc lần 2: Khi cây có 4 - 5 lá thật kết hợp vun xới: 30% đạm và 30% kali.
- Bón thúc lần 3: Bón vào đất hoặc tưới gốc khi cây đậu quả non: số phân đạm và phân kali còn lại.
Trộn đều các loại phân, xới xáo kết hợp làm cỏ rồi rải phân xung quanh gốc (rải xa gốc) và lấp đất lại. Nếu dùng màng phủ nông nghiệp thì bón vào gốc qua lỗ đục ở gốc hoặc hoà loãng phân trong nước để tưới.

  1. Chăm sóc

Thường xuyên giữ độ ẩm 70-75% cho bí sinh trưởng, phát triển tốt, nhất là thời kỳ ra hoa, đậu quả và nuôi quả lớn bằng cách dẫn nước theo rãnh cho ngấm vào mặt luống sau 2 giờ thì rút hết nước đi.

Sau trồng khoảng 25-30 ngày cây bắt đầu hoa nở thì nên thụ phấn bổ sung (thời gian từ 7-10 giờ sáng, tuỳ theo mùa) bằng cách ngắt hoa đực, bỏ hết cánh hoa, sau đó quét phấn hoa lên nhụy hoa cái.

  1. Phòng trừ sâu bệnh

- Một số sâu hại chủ yếu trên bí ngồi  như: sâu khoang, sâu xám, rệp, bọ trĩ, dòi đục lá….

Biện pháp phòng trừ: chăm sóc cây khỏe, bón phân cân đối, tưới nước hợp lí, thu dọn tàn dư của vụ trước, luân canh với cây khác họ bầu bí. Ngoài ra có thể dùng thuốc Regent, Confidor, Bulldock, Baythroid, Tập kì, Actara…phun theo hướng dẫn trên bao bì.

- Một số bệnh hại chính trên bí ngồi: Bệnh phấn trắng, lở cổ rễ, khảm lá, sương mai….

 Bệnh  Triệu chứng  Biện pháp phòng trừ
Bệnh phấn trắng (Erysiphe sp.)

- Xuất hiện những sợi nấm có lông trắng, vài vết bệnh vòng tròn trắng hoặc những đốm xuất hiện đầu tiên ở dưới bề mặt lá.

- Trong một số trường hợp, vết bệnh lan rộng ra liên kết với nhau và bao phủ cả 2 bề mặt của lá và nó cũng lan rộng tới cuống lá và thân.

- Một số lá bị hại nặng trở thành màu nâu và quăn queo khô héo

- Dùng giống chống bệnh,

- Luân canh cây trồng

- Dọn sạch cỏ trong vườn (nhất là những cây hoang dại thuộc họ bầu bí) để ruộng  đủ độ thông thoáng, hạn chế ẩm độ. Dùng màng phủ đất để hạn chế cỏ dại.

- Phát hiện sớm, phun thuốc trừ bệnh bằng thuốc Anvil 5SC, Score 250EC, Bayfidan 25EC, Topan 70 WP hoặc Zineb Bul 80 WP. Liều lượng, nồng độ theo đúng chỉ dẫn nhãn ghi trên bao bì thuốc

Bệnh sương mai

(Pseudoperonospora cubensis)

- Các đốm có góc cạnh màu vàng xuất hiện đầu tiên ở mặt dưới của các lá trong khi các bào tử nấm màu tía xuất hiện ở mặt trên của lá.

-Vết bệnh lan nhanh là nguyên nhân gây rụng lá và làm cây bị chết.

- Sử dụng giống chống chịu

- Xử lý hạt

- Luân canh cây trồng

- Cần hạn chế cỏ dại trong ruộng để cây thông thoáng và giảm độ ẩm không khí

- Ruộng bị bệnh nếu có điều kiện nên che mưa và ngưng bón đạm hay tưới phun.

- Phun thuốc trừ bệnh Folpan 50 SC, Ridomil gold 68WP.  Boocđô , Zineb 80 WP, Ridomil MZ 72 WP… Liều lượng, nồng độ theo đúng chỉ dẫn nhãn ghi trên bao bì thuốc

Bệnh héo xanh vi khuẩn (Erwinia tracheiphila)

- Lá bị bệnh bị héo đột ngột sau đó héo cả dây và dẫn đến tình trạng héo vĩnh viễn.

- Vi khuẩn được sinh sôi ở bó mạch của cây. Khi cắt ngang thân có thể thấy keo trong; nếu nhúng vào ly nước trong từ vết cắt sẽ tuôn các dòng keo trắng.

- Đối với bệnh vi khuẩn thực hiện biện pháp canh tác sẽ đưa lại hiệu quả cao hơn so với việc áp dụng các biện pháp khác.

- Chọn giống ít nhiễm

- Tỉa bỏ cây bệnh, phòng trừ côn trùng môi giới là biện pháp hữu hiệu.

- Phòng trừ bọ cánh cứng bằng một trong các loại thuốc sau: Alphan 5EC, Peran 50EC, Forvin 85WP, Forsan 50EC, Forwathion 50EC. Liều lượng, nồng độ theo đúng chỉ dẫn nhãn ghi trên bao bì thuốc.

Bệnh lở cổ rễ
(Fusarium oxysporium f. sp.)

- Bệnh được sinh ra từ đất.

- Lá mầm của cây con rụng và khô héo.

- Các cây già hơn lá héo đột ngột và các bó mạch ở vùng cổ chuyển màu vàng hoặc nâu.

- Có thể điều khiển việc trồng trọt bằng biện pháp che phủ luống để đảm bảo nhiệt độ 32 -330C.

- Có thể hạn chế vùng bị bệnh bằng cách phun hoặc tưới đẫm vào gốc thuốc Captan với 2 gram thuốc/lít nước hoặc Viben C, Tilt supper, Copper B, Rovral 50 WP, Topsin - M 0,2 – 0,3 %. Liều lượng, nồng độ theo đúng chỉ dẫn nhãn ghi trên bao bì thuốc

Bệnh khảm virus

(Mosaic)

- Môi giới truyền bệnh là rệp, bọ phấn trắng vv…

- Trên lá non quan sát thấy các vết khảm chấm lốm đốm (vằn), quăn, xoắn lại, lóng bị ngắn lại và ảnh hưởng đến sự ra hoa.

- Sử dụng giống chống chịu

- Các cây bị nhiễm bệnh nên nhổ bỏ và đem chôn ngay sau khi phát hiện triệu chứng bệnh.

- Không nên thu hạt từ những cây bị bệnh

- Có thể hạn chế bệnh thông qua trừ môi giới truyền bệnh.

- Trừ rệp bằng cách phun Actra 25 EC, Mimic 20F, Sherpa 20EC, Admire, Sevin 85 WP. Liều lượng, nồng độ theo đúng chỉ dẫn nhãn ghi trên bao bì thuốc

Tuyến trùng (Meloidogyne incognita)

Phần cây nhô khỏi mặt đất: sinh trưởng giảm sút, lá chuyển màu xanh lợt, vàng hoặc héo rũ

Phần rễ dưới đất: rễ phình rộng gấp 2-3 lần bình thường kèm những khối u. Rễ cây bệnh không được nước và thức ăn khiến cây chết và rễ dần mục nát.

- Tốt nhất nên luân canh với cây trồng nước hoặc nếu có điều kiện dẫn nước ngâm một thời gian. Cầy lật phơi ải đất cũng có thể hạn chế phần nào.

- Xử lý đất bằng bức xạ mặt trời: cầy lật đất rồi dùng nilon trong suốt phủ bề mặt khoảng 1 tháng diệt tuyến trùng và các vi sinh vật hại

 7.Thu hái

Thông thường nên thu hái khi trái dài 25-35 cm, đường kính 4-5 cm. Khối lượng quả trung bình 350-400gr. Không nên để trái to quá sẽ bị già, ăn không ngon. Mỗi cây cho thu hoạch trung bình 8-12 quả. Khi thấy quả đủ kích thước khoảng 5-7 ngày sau nở hoa sẽ cho thu hoạch. Dùng dao sắc cắt cuống quả dài 1-2cm xếp vào sọt, rổ đem đi tiêu thụ.

  1. Vệ sinh đồng ruộng

Sau mỗi vụ gom sạch tàn dư ra khỏi ruộng/nhà lưới có thể ủ làm phân bón hoặc đốt. Giá thể cũng được đổ ra, nhặt sạch tàn dư, phơi khô, ủ xử lý để trồng cho cây khác họ hoặc tái sử dụng khi đảm bảo thời gian xử lý.

BÀI VIẾT MỚI

Về Dự án

Quy trình kỹ thuật này được xây dựng từ kết quả nghiên cứu của chương trình Hợp tác với Hàn Quốc: dự án:“Phát triển sản xuất rau thông qua giới thiệu các giống rau tiên tiến của Hàn Quốc và những công nghệ canh tác thích hợp cho các vùng sinh thái của Việt Nam, giai đoạn 2014-2017” và dự án “Xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ Hàn Quốc phù hợp trong điều kiện sản xuất rau quy mô nông hộ ở Việt Nam nhằm nâng cao thu nhập, giai đoạn 2018-2020”